Lý do máy dịch tự động không thể thay thế người dịch

Bản địa hóa, Dịch thuật

Dịch thuật là công cụ thiết yếu trong giao tiếp giữa các doanh nghiệp, công ty và khách hàng của họ, cũng như giữa các tổ chức, và giữa các quốc gia với nhau. Cách phổ biến nhất để có được bản dịch là tìm đến các cơ sở dịch thuật hoặc những biên dịch viên tự do. Nhưng trong vài năm qua, chúng ta đã chứng kiến sự nổi lên của một loại hình dịch thuật mới: dịch máy tự động.

Vậy câu hỏi đặt ra là giữa bản dịch của con người và bản dịch của máy có gì khác biệt? Bạn có thể sử dụng máy dịch tự động cho những dự án như thế nào? Chất lượng dịch của máy có đáng tin cậy hay không? Sau đây chúng ta sẽ cùng đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi trên.

Dịch là việc chuyển ngữ từ ngôn ngữ của văn bản nguồn sang ngôn ngữ của văn bản đích. Đây là một quá trình phức tạp, trong đó dịch giả phải xét đến rất nhiều yếu tố. Ví dụ, bạn có thể đánh giá chất lượng một bản dịch dựa trên tính tự nhiên và độ trôi chảy của văn bản đích. Nếu bản dịch tốt, người đọc thậm chí sẽ không mảy may nghi ngờ rằng văn bản nguồn đã được viết bằng một ngôn ngữ khác rồi sau đó mới được dịch ra. Điều quan trọng nhất là phải giữ được ý nghĩa ban đầu. Để đạt được kết quả tốt, người dịch cần phải suy xét đến nhiều yếu tố như giọng điệu sử dụng trong văn bản, tham khảo về văn hóa hoặc ngữ cảnh, tiếng lóng, các cụm từ đặc biệt, ngôn từ quen thuộc và nhiều yếu tố tương tự khác.

Dịch máy tự động nghe có vẻ là một cách hay giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc, nhưng bạn vẫn cần phải cẩn thận. Đầu tiên, các máy dịch sẽ bẻ gãy cấu trúc thành những phần nhỏ hơn để có thể dịch được dễ dàng và sau đó chỉnh lại thuật ngữ sao cho đúng với cấu trúc tương ứng trong ngôn ngữ đích. Phương pháp này có vẻ hợp lý, nhưng chất lượng bản dịch lại thấp hơn nhiều so với bản dịch của con người, bởi cấu trúc của mỗi ngôn ngữ là khác nhau và đây là điều mà hầu hết các máy dịch đều không tính đến.

Trong nhiều trường hợp, một số máy dịch cơ bản chỉ có thể cung cấp một bản dịch nguyên văn (literal), đối từ (word-for-word), dẫn đến kết quả không như ý. Thật vậy, bản dịch mặc dù vẫn có thể hiểu được, nhưng sẽ không mang tính tự nhiên và có thể mắc một số lỗi ngữ pháp, không có cấu trúc tốt hay không giữ được ý nghĩa ban đầu. Hơn nữa, một số từ có thể có nhiều nghĩa khác nhau trong ngôn ngữ đích tùy thuộc vào ngữ cảnh cụ thể. Đây là lý do tại sao cần phải có sự phân tích của con người để lựa chọn được từ phù hợp. Hiểu biết chính xác về văn bản nguồn là điều cần thiết mà máy dịch không có được vì chúng không có tầm nhìn toàn diện về văn bản đó.
Thậm chí, trong phần giải đáp câu hỏi thường gặp, Google Translate còn khẳng định rằng:

“Ngay cả phần mềm hiệu suất nhất hiện nay cũng không thể làm chủ ngôn ngữ tốt như một người bản xứ và không có cách nào có được kỹ năng của một dịch giả chuyên nghiệp”.

Đa số dịch giả đều là người bản ngữ của ngôn ngữ đích. Đó là lý do tại sao họ, không giống như máy dịch, vô cùng quen thuộc với mọi điểm đặc trưng, tính phức tạp, từ ngữ, tiếng lóng, ngữ pháp, v.v. của ngôn ngữ đích, cho phép họ giữ được ý nghĩa, giọng điệu của văn bản gốc và tạo ra bản dịch tốt nhất, chính xác nhất. Ngoài ra, hầu hết người dịch đều có trình độ dịch thuật, và một số người có thể tập trung vào một lĩnh vực chuyên sâu cụ thể mà họ có kiến thức chuyên ngành. Kiến thức chuyên ngành của người dịch có thể hỗ trợ tốt cho bản dịch, trong khi đó một máy dịch lại không có khả năng dịch chính xác các thuật ngữ kỹ thuật. Nếu máy dịch không thể cung cấp thuật ngữ tương đương trong ngôn ngữ đích thì đôi khi chúng vẫn cứ để nguyên từ đó như trong văn bản nguồn.

Tóm lại, máy dịch có thể được sử dụng cho các dự án nhỏ, không mấy quan trọng, khi bạn không nhất thiết phải có một bản dịch hoàn hảo mà chỉ cần hiểu biết chung về nó – ví dụ như dùng cho mục đích nội bộ. Tuy nhiên, đối với các dự án quan trọng mà bản dịch sẽ được đưa đến nhiều người đọc thì dịch thuật của con người là cần thiết và đáng tin cậy hơn nhiều nếu muốn đảm bảo công việc hoàn thành đạt chất lượng cao, và để chắc chắn thông điệp mà bạn muốn gửi gắm có thể được người đọc hiểu biết thấu đáo.

(Nguồn: Tham khảo)

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.