Thuế đối ứng là một loại thuế hoặc biện pháp thuế quan được một quốc gia áp dụng nhằm đáp trả hành động tương tự từ quốc gia khác, thường là trong bối cảnh tranh chấp thương mại hoặc không công bằng trong quan hệ thương mại song phương.
Nói cách khác:
Thuế đối ứng là công cụ mà một quốc gia sử dụng để bảo vệ lợi ích thương mại của mình, bằng cách áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ quốc gia đã có hành động “gây thiệt hại” trước đó, ví dụ như:
Áp thuế chống bán phá giá bất hợp lý,
Trợ cấp xuất khẩu làm méo mó cạnh tranh,
Hạn chế hàng hóa của quốc gia kia một cách không công bằng.
Ví dụ cụ thể:
Giả sử:
Quốc gia A tăng thuế nhập khẩu đối với thép từ quốc gia B,
Thì quốc gia B có thể đáp trả bằng cách áp thuế đối ứng lên hàng nông sản hoặc linh kiện điện tử nhập khẩu từ quốc gia A.
Cơ sở pháp lý trong thương mại quốc tế:
Trong Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), biện pháp này có thể dựa trên quy định tại Hiệp định về các biện pháp đối kháng (Agreement on Subsidies and Countervailing Measures), trong đó cho phép thành viên áp dụng thuế đối kháng (countervailing duties) nhằm chống lại các khoản trợ cấp gây thiệt hại từ quốc gia khác.
Lưu ý:
Không nên nhầm thuế đối ứng với thuế chống bán phá giá, dù cả hai đều là công cụ phòng vệ thương mại.
Thuế đối ứng mang tính phản ứng chính trị và thương mại, đôi khi được thực hiện ngoài khuôn khổ WTO (biện pháp đơn phương), nhưng thường vẫn phải tuân thủ luật pháp quốc tế để tránh bị trả đũa thêm.
Thuế đối ứng của Hoa kỳ áp dụng lên các quốc gia trong đó có Việt Nam (Ngày 2/4/2025)
